Petrolden sonra ikinci büyük geliri otomotiv üretimi olan İran’da kalkması beklenen ambargo iştahları kabartıyor. Fransız PSA İran’a geri döneceğini açıklarken, Türk yan sanayicileri de şu anda 135 milyon dolar seviyesindeki ihracatı katlamayı planlıyor.
- Uzun yıllardır ağır ambargo şartlarına rağmen İran’da otomotiv üretimi petrolden sonra ikinci büyük sektörü olma özelliğini koruyor. Şah rejimi sırasında yılda 200 bin adetlik araç üretimi olan İran’da, 1979 yılındaki İslam devrimden sonra üretimde ciddi miktarda düşüş yaşandı. 2000’li yılların başında ise bu tablo tersine döndü ve araç üretimi 1 milyon sınırını geçti. İran dünyadaki 13. en büyük otomobil üreticisi konumuna geldi, Asya’daysa 1.6 milyon adetle ile bölgenin en büyükleri sınıfına katıldı. Ancak ambargo, sektörün büyük yara almasına neden olunca son üç yılda otomotivdeki düşüş toplamda yüzde 44’ü buldu.
SAMAND MARKASI VAR
Samand ile kendi markasına sahip İran’da, Peugeot ve Renault lisanslı üretimler ağırlıkta. Geçmiş yıllarda İran’dan Samant markalı araçlar ülkemiz pazarına gelmesine rağmen, kayda değer satış adetlerine ulaşamamıştı. Peugeot 405 platformu kullanarak üretim yapan Samand, bunun üzerine kendi geliştirdiği teknoloji ve tasarımları uyarlamasıyla biliniyor. Ayrıca Peugeot 206 sedan versiyonu ülkemiz pazarına İran üretimi olarak satılıyordu. Iran Khodro Vehicles şirketi sektörün en büyüklerinden. Peugeot İran (206, 405), Peugeot Pars, Peykan Vehicles, Samand ve Tondar (Renault-Dacia lisansıyla Logan üretiyor) markaları bulunuyor. Mercedes-Benz de ülkede ticari araç üretimi yapan batılı şirketler arasında yer alıyor.
BÜYÜMESİ BEKLENEN PAZAR
Yaklaşık 77 milyonluk nüfusu ve ülkedeki genç sayısının fazla olması nedeniyle İran, başta AB’li şirketler olmak üzere tüm dünyanın Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin’den sonra büyümesine kesin gözüyle bakılan 5. pazarı konumunda. Bu büyümede otomotiv devlerinin doğal olarak iştahlarını kabartıyor. Daha ambargo kalkmadan başta Fransızlar olmak üzere Avrupalı üreticiler pazara dönüş yapacağının sinyallerini vermeye başladı.
PSA İRAN’A GERİ DÖNÜYOR
2 MİLYAR DOLAR İTHALAT
İran’ın otomotiv aksam ve parçası ithaline bakıldığında ise 2012’de 1 milyar 900 milyon dolar olan toplam ithalatı, 2013 yılında 1 milyar 907 milyon dolara ulaşmış durumda. Taysad’ın yayınladığı verilere göre Türkiye’nin 2012’de 59 milyon dolar ile yüzde 3.13 olan İran’ın ithalatındaki payı 2013’te 135 milyon dolarla yüzde 7.09’a yükseldi. Ambargo sonrasında otomotivde üretim artmasıyla bölgedeki en büyük yan sanayiye sahip üreticisi konumundaki ülkemizin bu pazara yaptığı ihracatın katlanarak atması bekleniyor.