Kazada suçluysam trafik sigortam bütün hasarı öder, çarptığım araçtakiler yararlanırsa rahatım, hastane masraflarını sigortam karşılar” diyorsanız yanılıyorsunuz. Sigortaların ödemediği çok sayıda risk, cebinizi yakabilir. İşte zorunlu trafik ve kasko sigortasında dikkat edilmesi gereken ayrıntılar..
Her yıl ortalama 1.5 milyon adet trafik kazasının meydana geldiği ülkemizde, sürücülerin çok önemli bir kısmı, kazaların hukuki boyutu ve trafik sigortaları hakkında yeterince bilgili değil. Bununla birlikte sürekli değişen sigorta uygulamaları da sürücüleri zorluyor. Hatta Zorunlu Mali trafik Sigortası ile isteğe bağlı olarak yapılan kasko sigortasını karıştıran, haklarını veya sorumluluklarını tam olarak bilmeyen sürücülerin sayısı çok.
Genel olarak isteğe bağlı olarak yapılan kasko sigortası, aracın uğrayabileceği riskleri güvence altına alırken, zorunlu trafik sigortası sadece karşı tarafa verilen zararları karşılıyor. Ancak bunda da istisnalar ve dikkat edilmesi gerecek çok sayıda nokta yer alıyor…
İşte araç sigortalarında en çok sorulan sorular…
Kasko ile Zorunlu Trafik Sigortası’nın farkları neler?
Kasko sigortası, kendi aracınıza gelen maddi zararları teminat altına alır. Trafik sigortası ise, aracınızın üçüncü kişilere vereceği maddi ve bedeni zararları teminat altına alan ve yaptırılması zorunlu olan bir sigortadır. Trafik sigortası, sadece üçüncü kişilere verilen zararları karşılamakta olup, kendi aracınızın hasarını ödemez. Bu durumda, kasko sigortası yaptırılması gerekmektedir.
Şirketler, teminatların geliştirilmesi amacıyla paket poliçeler de oluşturmaktadırlar. İşte bu kapsamda, kasko sigortaları ile birlikte İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası, Ferdi Kaza Sigortası, Seyahat Araç Destek Sigortası gibi teminatlarda ek poliçelerle verilmektedir.
Örneğin: Trafik sigortası manevi tazminat taleplerini karşılamazken, kasko sigortasına ek olarak Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası ile manevi tazminat talepleri ek sözleşme ile teminat altına alınabilir.
Kiralık araçlar, taksi, dolmuşa çarparsam ne olur?
-Kiralık bir araca çarparak zarar verdim, kusur bende olduğu için oluşan hasarı zorunlu trafik sigortam ödedi. Kiralama şirketi aracın değer kaybına uğradığını savunup için icra takibi başlatmış, böyle bir hakkı var mı? İstenilen bedeli ödemek zorunda mıyım?
-Zorunlu trafik sigortası sadece karşı tarafın aracına verilen hasarı limitleri doğrultusunda karşılar. Aslında, aracın değer kaybıyla ilgili talepler de teminatlarda yer alıyor. Ancak çoğu kez onarım bitip, hasar ödendikten sonra, değer kaybı davası açıldığından sigorta şirketleri ödemekten kaçınıyor veya sürücü başvuru yapmadığı için kendi ödemek zorunda kalıyor.
Özellikle filo kiralama şirketleri karşı tarafın kusurlu olduğu kazalarda, hasar bedelini karşı tarafın trafik sigortasından alıp, onarımı yaptıktan sonra çoğunlukla açtıkları davalarla araç değer kaybı adı altında para talep ediyorlar. Bu bedellerse aracın marka ve modeline göre oldukça yüksek tutarlara ulaşabiliyor.Aynı şekilde, taksi, dolmuş veya belediye otobüslerinin karıştığı ve karşı tarafın kusurlu olduğu kazalarda, aracın onarım bedeli dışında, çalışamadığı günler için tazminat talep ediliyor. Oldukça yüksek tutarlara ulaşan bu tazminat talepleri de zorunlu trafik sigortasının kapsamına girmiyor. Özellikle otobüs gibi büyük toplu taşıma araçlarına verilen hasarlarda, onarımın sürdüğü gün başına tazminat talep edildiği için tutar yükseliyor.
-Zorunlu trafik sigortası kaç kazaya kadar hasarları karşılıyor?
-Zorunlu Trafik Sigortası’nda teminatlar kaza başına veriliyor. Sağlık gideri, Sakatlanma ve Ölüm ve Maddi ana başlıkları olarak verilen teminatların, kaza başına limitleri var. Ancak herhangi bir kaza sayısı limiti bulunmuyor. Teorik olarak yılda 365 gün kazaya karışan ve suçlu olan sürücü karşı tarafın hasarını trafik sigortasından ödeyebilir (Kaza başına maddi hasarlarda araç başına 29 bin TL ile sınırlı olmak üzere).
-Trafik Sigortası hastane veya sağlık masraflarını öder mi?
-Zorunlu Trafik Sigorta poliçesine bakan sürücüler Sağlık gideri başlığı altında verilen teminatları görünce, sigortanın bu bedeli ödediği gibi yanlış bir bilgi edinebiliyor. Kamuoyunda Torba Yasası/Kanunu olarak bilinen ve ilgili Kanunun 2011 yılının Şubat ayında yürürlüğe girmesiyle trafik kazalarında, kazazedelerin tüm tedavi giderleri Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) üstlenmiş ve sigorta şirketlerinin bu konudaki sorumluluğu ortadan kalktı. Sigorta şirketleri topladıkları primlerin yüzde 10’luk bölümünü SGK’ya aktarıyor. Trafik kazası geçirip de, yaralananların kazada kusur oranına, kişilerin genel sağlık sigortalısı olup olmadığına bakılmaksızın, tıbbi malzeme ve ilaç harcamaları da dahil tüm tedavi giderleri SGK tarafından karşılanacak ve SGK tedavi giderlerini Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) üzerinden yapılıyor. Bu da hastanede karşılaşılabilen yüksek faturaların açılan davalar sonrasında kazaya neden olan sürücü tarafından önenmesi riskini doğuruyor.
Yurtdışında kaza yapınca trafik sigortam veya kasko sigortası hasarı öder mi?
-Zorunlu trafik sigortası veya isteğe bağlı olarak yapılan kasko sigortası poliçeleri, sadece yurt içinde geçerlidir. Eğer, ülke sınırları dışındaki risklere karşı teminat alınmamışsa herhangi bir ödeme yapılmaz. Türk plakalı bir araç yurt dışına çıkarken, zorunlu olarak uluslararası sigorta yapılmak zorundadır.
Trafik sigortası primleri şirketten şirkete veya illere göre farklılık gösterir mi?
-Karayolları Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde trafik sigortası primleri sigorta şirketlerince serbestçe tespit edilmektedir. Diğer bir değişle her sigorta şirketi kendi aktüeryal çalışması neticesinde tarifesini oluşturmaktadır. Ancak sigorta şirketi tarafından aynı riske sahip araçlar ve/veya işletenler için akdedilen sigorta sözleşmelerinin aynı prim üzerinden düzenlenmesi esastır. Ayrıca illere göre de tarifeler değişiyor. Güncel tarifede özel araçlar için en düşük prim Edirne, Afyon, Artvin ve Aydın’da 280 TL olarak belirlenirken, 583 TL ile Batman, 516 TL ile Mardin en yüksek primin talep edildiği illerimiz olarak sıralanıyor.
Kazaya karışan veya zarar görenler ne zaman bildirim yapmalılar?
-Trafik sigortasında, zarar gören, kazaya neden olan kişiyi öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde talebini bildirmek zorunda. Ancak zarar gören kazaya neden olan kişiyi öğrenmese de, her halükarda kaza tarihini takip eden 10 yıl sonunda başvuru hakkı düşer. Bu süre bittikten sonra yapılacak talepler karşılanmaz.
-Hasar ödemesi için kaç gün beklemek gerekiyor?
Trafik Sigortasında Tazminat gerekli belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içerisinde ödenmek zorunda. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa sigorta şirketine dava açılabilir.
-Noter satışı olmadan yapılan ikinci el satışlarda, araç kazaya karışınca satan açısından sorumluluk devam eder mi?
Mevzuata göre, araçlara ilişkin mülkiyet değişikliği noter satışı ile mümkündür. Noter satışı olmayan araç için işleten sıfatı değişmez. Her iki tarafın kendi aralarında yapmış olduğu ikinci el sözleşmesi satan kişinin sorumluluğunu kaldırmaz.
Trafik kazazedesinden hastane masrafı alınır mı?
Türkiye genelinde trafik kazalarında yaralananların tüm sağlık masraflarını bilinen aksine 2011’den beri anlaşmalar gereği sigortalar değil SGK ücretsiz olarak karşılıyor. Kazada hatanın kimde olduğu da önem taşımıyor.
Kazada yaralananların giderini kim ödeyecek?
-Zorunlu Trafik Sigorta poliçesine bakan sürücüler Sağlık gideri başlığı altında verilen teminatları görünce, sigortanın bu bedeli ödediği gibi yanlış bir bilgi edinebiliyor. Kamuoyunda Torba Yasası/Kanunu olarak bilinen ve ilgili Kanunun 2011 yılının Şubat ayında yürürlüğe girmesiyle trafik kazalarında, kazazedelerin tüm tedavi giderleri Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) üstlenmiş ve sigorta şirketlerinin bu konudaki sorumluluğu ortadan kalktı. Sigorta şirketleri topladıkları primlerin yüzde 10’luk bölümünü SGK’ya aktarıyor. Trafik kazası geçirip de, yaralananların kazada kusur oranına, kişilerin genel sağlık sigortalısı olup olmadığına bakılmaksızın, tıbbi malzeme ve ilaç harcamaları da dahil tüm tedavi giderleri SGK tarafından karşılanacak ve SGK tedavi giderlerini Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) üzerinden yapılıyor. Bu da hastanede karşılaşılabilen yüksek faturaların açılan davalar sonrasında kazaya neden olan sürücü tarafından önenmesi riskini doğuruyor.
Ayrıca, uzun süreli bakım, protez gibi konularda da çok sık SGK ile anlaşmazlıklar yaşanıyor. Bu konuda yaşanan mağduriyetler ve hak kayıplarıyla ilgili Türkiye Sigortacılar Birliği TSB’nin açtığı davalar devam ediyor.
-Yarış pistlerinde yaşanacak kazalarda hukuki durum nedir?
Yarışlara katılan araçların sebep olacağı zararlar teminat kapsamı dışında olup, yarış düzenleyenlerin, sorumluluklarını sigorta ettirmeleri zorunludur. Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyetlerde bulunanların ve yarış düzenleyenlerin teminat ve primleriyle ilgili bilgiler Karayolları Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik’te ayrıca açıklanmıştır.
-Kazaya karışan evcil veya yabani hayvanların masraflarını kim öder?
Yabani hayvanların karıştıkları kazalarda bu hayvanların uğradığı zararlar, veteriner veya bakım giderleri gibi masraflar trafik sigortası kapsamı dışındadır. Sahipli hayvanlardaysa durum değişir. Kazada kusurlu olan sürücünün trafik sigortası oluşabilecek zararları teminat altına alır.
-Sigortalı ölürse mirasçıları kalan haklarını alabilir mi?
Trafik sigortalarında tüm hak ve menfaatler ile borçlar, kanuni varislere mirasçılara devreder. Devir için veraset ilamının ibrazı gereklidir.
-Trafik sigortasında da hasarsızlık indirimi var mı?
Kasko sigortalarında olduğu gibi zorunlu trafik sigortasında da hasarsızlık indirimi uygulanıyor. Sigorta şirketleri Karayolları Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik’te belirtilen basamak ve oranlara göre hasarsızlık indirimi veya prim artırımı uygulaması yaparlar. İşleten sıfatıyla ilk kez trafiğe çıkacaklar için dördüncü basamaktan prim uygulanır.
-Zorunlu trafik sigortasını yaptırmamanın cezası ne?
Sürücüler sigorta sözleşmesini bitim tarihi itibariyle yenilemekle yükümlüdür. Sigortasız araçlar yakalandıklarında trafikten men edilir ve para cezası uygulanır. Araç işleteninin sigorta sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren yenileme işlemini gerçekleştirmediği her 30 gün için müteakip sigorta sözleşmesinde prim, yüzde 50 ile sınırlı olmak üzere yüzde 5 ilave edilerek hesaplanır. trafik sigortası bulunmadığı tespit edilirse, aracınız trafikten men edilir ve para cezası uygulanır. Sigortası olmayan aracın muayenesi de yapılmaz.
-20 yaş üstü veya klasik otomobiller için kullanılan özel kasko poliçe ürünleri neler?
Bilindiği üzere Kasko Sigortası zorunlu bir sigorta olmayıp, dileyen sigortacı talep edilen araca sigorta yapıp yapmamakta, aynı şekilde araç sahibi de aracına kasko sigortası yaptırıp yaptırmamakta serbestiye sahiptir. Zorunlu trafik sigortası açısından aracın yaşının bir önemi yoktur. Kasko sigortasındaysa farklı şirketlerin klasik otomobiller için sunduğu ürünler bulunuyor.
-Çekilen römork hasar görürse ödeme yapılır mı?
Evet, çeken aracın trafik sigortası araca bağlı çekilen römork, yarı römork veya çekilen diğer bir aracın neden olduğu zararları da kapsar. Ancak römorklar yolcu taşımada kullanılıyorsa, çeken araçtan ayrı ve özel şartlar içeren ek bir sorumluluk sigortası yaptırmaları gerekir.
-Tamirhanede oluşan kazalarda sigorta ödeme yapar mı?
Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyetlerde bulunan teşebbüslere, gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile bırakılan aracın sebep olacağı zararlar teminat kapsamı dışında olup, motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyetlerde bulunanların sorumluluklarını sigorta ettirmeleri zorunludur. Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyetlerde bulunanların teminat ve primleri ile ilgili bilgiler Karayolları Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik’te ayrıca açıklanmıştır.
-Zorunlu Trafik veya kasko sigortasında taksit var mı? Taksitler bitmeden kaza olur veya araç çalınırsa sigorta ödeme yapar mı?
Sigorta ücretinin tamamı, sözleşme yapılır yapılmaz poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödenir. Ancak taraflar sigorta priminin en az dörtte biri poliçenin teslimi karşılığında peşin olmak koşuluyla taksitler halinde ödenmesini kabul edebilirler. Bu takdirde sigortacı prim ödenmemesi sebebiyle sahip olduğu sözleşmenin feshi hakkından vazgeçmiş sayılır.
-Sigorta şirketi hasarı ne zaman ödemek zorundadır?
Trafik Sigortasında Tazminat gerekli belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içerisinde ödenir.